२. चिमणीचं घरटं

पक्षी नसतील तर निसर्गाचा तोल बिघडेल.

• किडे व अळ्या वाढून पिकांचे नुकसान होईल.
• बिया दूरवर पसरणार नाहीत, त्यामुळे नवी झाडे कमी उगवतील.
• मेलेले प्राणी पडून राहतील व रोगराई पसरेल.
• पक्ष्यांचा किलबिलाट हरवेल.

यावरून समजते, की चिमण्या नष्ट झालेल्या नाहीत. शहरात त्यांना घरटी बांधायला जागा व अन्न मिळत नाही. म्हणून त्या खेड्यापाड्यांत, शेतांत व जंगलांत राहायला गेल्या.

यावरून समजते, की माणसाचा लोभ वाढला. त्याने झाडे तोडून सिमेंटच्या इमारती बांधल्या. जास्त पिकासाठी शेतात रासायनिक खते वापरली. त्यामुळे पक्ष्यांचे अन्न व निवारा नाहीसा झाला.

• तिला हळुवारपणे उचलून सुरक्षित, सावलीच्या जागी ठेवीन.
• मऊ कापड घातलेल्या खोक्यात ठेवून पाणी व थोडे धान्य देईन.
• आई-बाबा किंवा शिक्षकांना लगेच सांगेन.
• तिला पशुवैद्यकीय दवाखान्यात नेईन. बरी झाल्यावर मोकळ्या जागी सोडून देईन.

गटचर्चेसाठी मुद्दे —

• सिमेंटच्या इमारतींमुळे घरट्यांच्या जागा नाहीशा झाल्या.
• झाडांची तोड झाल्याने निवारा संपला.
• रासायनिक खते व कीटकनाशके यांमुळे पक्ष्यांचे अन्न कमी झाले.
• प्रदूषण व गोंगाट यांचा पक्ष्यांना त्रास होतो.
• पतंगाच्या मांजामुळे पक्षी जखमी होतात.

आपण काय करू शकतो : झाडे लावणे, पाणी व धान्य ठेवणे, कृत्रिम घरटी बसवणे आणि घरटी न तोडणे.

उताऱ्यातील महत्त्वाचे मुद्दे (स्वतःच्या शब्दांत) :

• प्रत्येक पक्षी आपल्या गरजेनुसार वेगळे घरटे बांधतो.
• सुगरण अतिशय सुंदर, लोंबकळणारे घरटे विणते.
• घरटे बांधण्यासाठी गवत, पाने, काड्या व माती वापरली जाते.
• घरटे अंडी व पिल्लांचे संरक्षण करते. म्हणून घरटी तोडू नयेत.

कथा म्हणजे काय? कथा हा साहित्याचा जुना प्रकार आहे. पात्रे, घटना, स्थळ, संवाद, शीर्षक व तात्पर्य हे कथेचे घटक असतात. परिकथा, बोधकथा, ऐतिहासिक कथा व विज्ञानकथा हे कथेचे प्रकार आहेत. ऐकलेली कथा कमी शब्दांत सांगणे म्हणजे कथेचा सारांश सांगणे.